MIEJSCE HISTORYCZNE

 


Przed 1945
Kościół pw. św. Stanisława Biskupa (Męczennika)

Dziś
Kościół pw. św. Stanisława Biskupa (Męczennika)

 

Nasza szkoła mieści się w ważnym dla historii Gdańska miejscu. Zajęcia odbywają się w budynku przy kościele parafii św. Stanisława Biskupa w Gdańsku Wrzeszczu. Z okien klasy widać gmach powstały na przełomie XIX/XX wieku. 

Budynek, w którym dziś mieści się kościół pw. św. Stanisława Biskupa powstał w latach 1912-1916 jako element zespołu koszarowego pruskiego batalionu łączności (Telegraphen-Kaserne). W jego skład wchodziło kilkanaście budynków, wliczając w to także stajnie i plac ćwiczeń. Omawiany budynek pełnił funkcję ujeżdżalni koni.

Po I wojnie światowej, kiedy to na mocy traktatu wersalskiego powołującego do życia Wolne Miasto Gdańsk zabudowania te zostały przydzielone państwu polskiemu, pusty budynek hali z przyległym domem oddano do dyspozycji polskich katolików. Misję utworzenia ośrodka duszpasterskiego powierzono kapłanowi diecezji gdańskiej, ks. Bronisławowi Komorowskiemu. W 1924 roku rozpoczęto adaptację dotychczasowej ujeżdżalni na świątynię – m.in. wybudowano wieżę (wysokość 33 metry), chór oraz organy, a także ołtarz główny oraz dwa boczne. Poświęcenie świątyni miało miejsce w maju 1925 roku, zaś jej konsekracji dokonał w roku 1934 biskup gdański ks. dr Edward O'Rourke. Kościół, położony na obszarze tzw. Polenhof (polskiego osiedla w WMG), szybko stał sie jednym z centrów polskości w Gdańsku.

 


Polscy studenci przed kościołem św. Stanisława
(zdjęcie ze zbiorów Politechniki Gdańskiej)

W momencie wybuchu II wojny światowej, kiedy to uwięziono w obozach koncentracyjnych bądź rozstrzelano większość aktywnie działających przedstawicieli polonii gdańskiej, kościół został zamieniony z powrotem na halę wojskową, tym razem samochodową. Część wyposażenia świątyni i plebanii zniszczono, część zaś przeniesiono do innych kościołów (co paradoksalnie umożliwiło jego przetrwanie i późniejszy powrót do macierzystej placówki).

Po zajęciu w 1945 roku miasta przez Armię Czerwoną a następnie jego przekazaniu Polakom, budynek nadal pełnił funkcję wojskowej hali samochodowej. Po opuszczeniu zaś tego terenu przez wojsko polskie halę otrzymało Gdańskie Przedsiębiorstwo Transportu Budownictwa (GPTB). Starania o odzyskanie kościoła, podejmowane nieustannie od roku 1945, uwieńczone zostały sukcesem dopiero w 1972 roku.

Ksiądz Bronisław Komorowski (1889-1940) – czołowy działacz polonijny w Wolnym Mieście Gdańsku, od 1924 roku proboszcz Kościoła św.Stanisława Biskupa we Wrzeszczu, patron wielu polskich stowarzyszeń, Wiceprezes Zarządu Gminy Polskiej. Aresztowany 1 września 1939 roku, maltretowany i przewieziony do obozu koncentracyjnego Stutthof, gdzie został rozstrzelany w Wielki Piątek 22 marca 1940. Jego prochy spoczywają na cmentarzu na Zaspie. Beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1999 roku.

Zapraszamy Was do poznawania własnej historii

line
copyright © 2011 by Magellanum